Ngậm ngùi chuyện mũ bảo hiểm

6 tháng đầu năm 2002, có 6.427 người chết vì tai nạn giao thông đường bộ. 3/4 số vụ do xe máy gây ra và số người chết chủ yếu là bị chấn thương sọ não. Tháng 7 này mọi nhà làm lễ kỷ niệm 1 năm Chỉ thị về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông (đã không đi được vào cuộc sống). 

Nhớ lại hồi ấy, sự "ra quân" đồng loạt ở tất cả các tỉnh thành trong cả nước đã kích cầu cho một số cơ sở sản xuất mũ bảo hiểm non trẻ của Việt Nam và béo bở những tay nhập lậu mũ bảo hiểm từ nước ngoài vào. Hàng chục triệu chiếc mũ bảo hiểm đã được bán cái vèo chỉ trong vòng có 2 tháng. Người ta xếp hàng mua mũ cứ y như thời bao cấp xếp hàng tem phiếu mua thịt, mua gạo vậy. Người người mua mũ, nhà nhà mua mũ, có nhà có tới 7 cái mũ bảo hiểm treo lủng lẳng trên tường, những bác xe ôm thì đèo lủng lẳng bên cạnh hông xe một cái mũ trông đến là vui mắt. Sướng nhất là phải kể đến những người xưa nay cẩn thận đội mũ bảo hiểm thường bị mệnh danh là nồi cơm điện. 

Giờ thì sướng nhé, ai cũng giống ai, từ mặc váy, mặc Juýp đến mặc quần âu, quần bò. Từ đường xa đường gần đã lên xe là đội mũ bảo hiểm (ai dám chắc là trong ngày mình không đi ra đoạn đường bắt buộc đội mũ bảo hiểm). Từ xinh đẹp tới xấu xí, từ già đến trẻ, ai cũng có một cái đầu bóng nhoáng trông thật ngộ nghĩnh. Nhưng mà "sướng đặc biệt" phải là những tay đầu cơ, giá mũ cứ tăng lên vùn vụt từng ngày một, cho đến giờ G mới chịu mềm ra. Một phóng viên ảnh tỏ ra là người nhìn xa trông rộng đã chụp ngay vài kiểu giữa Ngã Tư Sở trong một lần tắc đường giữa trời nắng chang chang rồi tuyên bố một câu xanh rờn: Có đến hàng thiên niên kỷ nữa cũng không còn cái cảnh này, đây là cảnh độc nhất vô nhị đấy nhé! 

Phải công nhận người dân chấp pháp tốt. Mặc cho trên đầu trời nóng như nung, đã có chỉ thị thì ra đường là đội mũ. Các cơ quan công sở ngoài việc giáo dục cán bộ công nhân viên chấp hành nghiêm chỉnh chỉ thị còn hỗ trợ kinh phí cho cán bộ mua mũ. Các trường học, các cơ quan, các siêu thị, chợ búa bàn tán râm ran về việc xây nhà để mũ bảo hiểm cho khách hàng, cho nhân viên, cho học sinh. Mỗi chiếc mũ vị chi là 40cm2, cứ đổ đầu người trong cơ quan ra tính rồi nhân lên diện tích nhà cần xây dựng. Chao ôi, nghe mà mát cả ruột. 

Từ thời cha sinh mẹ dưỡng tới giờ, chưa một đồ dùng cá nhân nào cho con người được quan tâm đúng mức như vậy. Mà không quan tâm làm sao được khi mà mỗi một phút đồng hồ trôi qua là lại có một người "ra đi" vì tại nạn giao thông (người ta còn thống kê con số người chết còn nhiều hơn chết vì bệnh HIV/AIDS) và di chứng để lại từ các tai nạn cho xã hội là rất lớn do không biết bảo vệ não bộ của chính mình. Lý do thuyết phục đến độ, nếu ai ra đường mà không đội mũ bảo hiểm thì coi như là từ hành tinh khác xuống chứ chẳng chơi.

Thế rồi, dư luận đồn rằng có những tai nạn giao thông xảy ra mà người chết vì chấn thương sọ não lại chính là người duy nhất đội mũ bảo hiểm trên chiếc xe máy chở tới 4 người, thậm chí có những chiếc mũ người đội ngã đầu chưa kịp đập xuống đất mũ đã văng cách 3, 4 mét do móc khoá "dỏm". Có những chiếc mũ, cũng nhãn hiệu hẳn hoi nhưng nhựa cũng chỉ mỏng như một chiếc chậu, với một lớp mút cũng khiêm tốn như vậy thử hỏi bảo hiểm được cái gì. Thế nhưng những mặt hàng ấy cũng có tem kiểm định hẳn hoi đấy nhé, người ta chỉ cần dán ngay cho người mua một cái tem nếu chịu trả thêm 5 ngàn đồng (như vậy chết đâu phải vì dùng mũ bảo hiểm mà vì dùng mũ bảo hiểm rởm). Cùng với những thông tin đó là việc các anh cảnh sát giao thông cũng chẳng "nhắc nhở, hỏi thăm" gì nên người ta đã thay vào những chiếc mũ tròn tròn, bong bóng là những chiếc mũ vải mềm. 

Và rồi không có mũ vẫn cứ "vô tư đi", nên chẳng được bao lâu, chiếc mũ đã trở thành quá vãng. Thương thay cho những chiếc mũ, mới ngày nào nó còn được quảng cáo là hàng chính hiệu Hàn Quốc, chính hiệu AAA, BBB, mà nay nếu được dùng làm bô cho trẻ nhỏ đã là có ích cho đời, còn không thì trở thành những chiếc giường nệm êm ấm cho lũ gián sinh nở.

Xương Rồng tôi trong một chuyến kinh lý về đất Tổ, mặc dù trong đoàn xe máy có một xe chở ba người cũng không bị kiểm tra giấy tờ gì mà chỉ có một xe duy nhất trong đoàn đội mũ bảo hiểm thì bị tuýt còi đến 2 lần trong một ngày để kiểm tra giấy tờ mà không có lý do vi phạm giao thông cụ thể. Bạn tôi cho rằng tại vì chỉ có mình cậu ta đội mũ bảo hiểm nên cảnh sát biết ngay là đi đường xa nên bị "hỏi thăm". Một người trong đoàn thì cho rằng cậu ta dở hơi nên mới đội mũ bảo hiểm khi mà chẳng có ai đội cả. Còn tôi thì ngay từ đó đã lo ngại dự cảm được cái ngày hôm nay, cái ngày phải ngậm ngùi kỷ niệm 1 năm Chỉ thị về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông không đưa được vào cuộc sống.

Xương Rồng